Over PFAS
WaterkwaliteitDe aanwezigheid van PFAS in voedsel, bodem, lucht en (kraan)water en het effect daarvan op de gezondheid kan veel vragen opleveren. Wat zijn PFAS precies, hoe veilig is mijn drinkwater en wat is de visie van WMD hierop? Op deze pagina vind je antwoorden op de meest gestelde vragen over PFAS.
Wat zijn PFAS?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Ze worden onder andere gebruikt in toepassingen als textiel, waterafstotende sprays voor kleding of schoenen, voedselverpakkingsmaterialen, smeermiddelen, blusschuim en antiaanbaklagen in pannen. Maar ook in gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw.
Van een groot aantal PFAS is bekend dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid. Bekende voorbeelden van PFAS zijn PFOA, PFOS en GenX. Eenmaal in het milieu kunnen PFAS zich verspreiden naar bodem, grondwater en oppervlaktewater. Daarom worden deze stoffen tegenwoordig op veel plaatsen in Nederland aangetroffen.
Hoe komen PFAS terecht in bronnen voor drinkwater?
Via de lucht, oppervlaktewater, afvalwater en infiltratie in de bodem verspreiden PFAS zich naar de diepe ondergrond. Vanwege het feit dat de stoffen niet afbreken, worden PFAS tegenwoordig op veel plaatsen in Nederland aangetroffen. Ze worden ook wel ‘forever chemicals’ genoemd. WMD vindt sporen van deze stoffen in een aantal grondwaterbronnen in Drenthe. WMD gebruikt grondwater voor de productie van drinkwater.
Zitten er PFAS in kraanwater?
Ja, met uiterst gevoelige meetmethoden wordt PFAS aangetoond in kraanwater in heel Nederland. Voor drinkwater geldt een wettelijke norm van 100 nanogram per liter (ng/l) voor een groep van 20 PFAS.
Daarnaast heeft het RIVM een gezondheidskundige richtwaarde vastgesteld van 4,4 ng/l. Deze richtwaarde is geen wettelijke norm, maar een gezondheidskundig advies gebaseerd op wetenschappelijke inzichten.
Dit is een advieswaarde die aangeeft welke hoeveelheid PFAS in drinkwater volgens de huidige wetenschappelijke inzichten geen risico voor de gezondheid oplevert.
Hoe zit het met het drinkwater van WMD?
Het drinkwater van WMD voldoet aan alle wettelijke eisen en is veilig. Ook blijven de PFAS-concentraties in al ons drinkwater onder de strengere gezondheidskundige richtwaarde van het RIVM van 4,4 ng/l. De hoogste PFAS-concentratie meten we momenteel bij productielocatie Noordbargeres bij Emmen. Daar ligt de concentratie in het drinkwater op ongeveer 2,3 ng/l, ongeveer de helft van de gezondheidskundige richtwaarde.
Ter vergelijking:
- Wettelijke norm: 100 ng/l
- Gezondheidskundige richtwaarde RIVM: 4,4 ng/l
- Hoogste gemeten waarde in drinkwater van WMD: circa 2,3 ng/l
Daarom is er geen aanleiding tot zorg over de kwaliteit van het drinkwater dat WMD levert.
Check de samenstelling van je kraanwater online.
Krijgen we PFAS alleen binnen via drinkwater?
De bijdrage vanuit drinkwater is relatief klein. De gezondheidskundige grenswaarde voor PFAS wordt niet overschreden via kraanwater. Deze wordt overschreden door de hoeveelheid PFAS die mensen binnenkrijgen uit voedsel en kraanwater samen. De bijdrage van voedsel is 83-98% en die van drinkwater 2-17%.
Je kan zelf weinig doen om PFAS in voedsel en drinkwater te vermijden. Dit komt doordat PFAS in veel verschillende voedingsmiddelen voorkomt. Voldoende water drinken en gevarieerde voeding zijn van groot belang om gezond te blijven, zelfs al krijg je er kleine hoeveelheden PFAS mee binnen.
Veilig vandaag, zorgen over morgen
Over de kwaliteit van het drinkwater uit de kraan maken wij ons geen zorgen. Drinkwater van WMD voldoet aan alle wettelijke eisen en kan veilig worden gedronken en gebruikt. Wel maken wij ons zorgen over de aanwezigheid van PFAS in het milieu. In verschillende waarnemingsputten rond drinkwaterwinningen worden verhoogde PFAS-concentraties gemeten. Dat laat zien dat deze stoffen ooit in het grondwater terechtkomen.
Daarom pleit WMD, samen met andere drinkwaterbedrijven in Nederland, voor maatregelen die voorkomen dat PFAS in bodem, grondwater en oppervlaktewater terechtkomen. PFAS-vervuiling moet bij de bron worden aangepakt. Het is tijd voor een Europees verbod op gebruik van PFAS.
Meer over waterkwaliteit
Het drinkwater in Nederland wordt zeer streng gecontroleerd. De Inspectie Leefomgeving en Transport ziet daarop toe. We controleren dagelijks van de bron tot de kraan bij mensen thuis. Drinkwaterbedrijven nemen hiervoor jaarlijks duizenden monsters. Lees meer over de kwaliteit en samenstelling van uw drinkwater.
Lees meer over waterkwaliteit