Voldoende drinkwater ondanks droogte

De ene dag gaat het over een watertekort, de volgende dag over een sproeiverbod of een dalende grondwaterstand in het nieuws. Logisch dat je je afvraagt: hebben we straks nog wel voldoende drinkwater in Drenthe? Volgens WMD directeur-bestuurder Vivienne Frankot wel. "We zijn voorbereid op droge perioden zoals deze. We vragen iedereen wel om bewust om te gaan met drinkwater." Tegelijkertijd laat deze zomer zien waarom er nú keuzes nodig zijn om ook in de toekomst voldoende drinkwater beschikbaar te houden.

Hoger gebruik drinkwater

Om meteen maar met de deur in huis te vallen: is er voldoende drinkwater?
“Ja. In Drenthe is voldoende drinkwater beschikbaar en daar zorgen we iedere dag voor. Je hoeft je geen zorgen te maken dat er geen water uit de kraan komt. Dat betekent overigens niet dat we onbeperkt water kunnen gebruiken. Drinkwater is waardevol en daarom vragen we iedereen om er bewust mee om te gaan.”

Kunnen jullie zien dat er de afgelopen weken meer drinkwater is gebruikt?
“Ja, dat zien we duidelijk. Zodra het warm en droog wordt, gebruiken mensen meer water. Ze vullen een zwembadje, sproeien de tuin of douchen vaker. Vooral in de ochtend en vroege avond is er een piek. Dan gebruiken veel mensen tegelijkertijd water. Dat noemen we ook wel de waterspits. Onze productielocaties en het leidingnet zijn daarop ingericht, maar het helpt als mensen hun watergebruik wat meer spreiden over de dag.”

Dus WMD heeft geen probleem?
“Nee, op dit moment niet. We zijn als drinkwaterbedrijf voorbereid op droge perioden zoals we die nu meemaken. We monitoren onze bronnen, productiebedrijven en het waterverbruik continu.

Er is in Nederland wel sprake van een feitelijk watertekort. Maar een watertekort is iets anders dan een drinkwatertekort. Een watertekort gaat over de hoeveelheid water in rivieren, sloten en natuurgebieden. Dat betekent niet automatisch dat er onvoldoende drinkwater beschikbaar is.”

En een zwembad vullen of de tuin sproeien?
“Het mag. We vragen wel om verstandig met drinkwater om te gaan. Als veel mensen tegelijk een zwembad vullen of de tuin sproeien, ontstaat er extra druk op het netwerk.

Daarom is het slim om bewust keuzes te maken. Niet omdat het water opraakt, maar omdat we samen kunnen helpen de pieken in het watergebruik te beperken. Iedere liter die we niet onnodig gebruiken, hoeven we ook niet te winnen, te zuiveren en te transporteren.

Kijk naar de omvang van je zwembad. Zorg dat deze schoon blijft, zodat je niet steeds het water moet verversen. En als je het water uit je zwembad haalt, gebruik het dan voor de tuin. Die tuin kan trouwens best even zonder water. Met name gras. Gras wordt na een paar regenbuien vanzelf weer groen.”

Wat kan je zelf doen?

Met een paar eenvoudige maatregelen kan je al veel drinkwater besparen. Bewust omgaan met drinkwater helpt altijd. Niet alleen tijdens droge zomers, maar het hele jaar door.

Douche maximaal 5 minuten
Zet de kraan uit tijdens het tandenpoetsen
Gebruik een regenton in de tuin
Geef planten water met een gieter in plaats van een sproeier
Sproei bij voorkeur vroeg in de ochtend of later op de avond
Draai de vaatwasser en wasmachine alleen als ze vol zijn
Ververs een zwembadje niet vaker dan nodig

Grondwaterstand

Wat betekent het uitblijven van regen voor de grondwaterstand en onze bronnen?
“Wij maken drinkwater van grondwater. Tijdens droge perioden daalt de grondwaterstand. Dat zien we ook in Drenthe. Tegelijkertijd is het goed om onderscheid te maken tussen het grondwater dicht bij het maaiveld en het diepere grondwater waar WMD drinkwater van maakt.

WMD wint grondwater op ongeveer 80 tot 120 meter diep. Bomen, planten en gewassen zijn afhankelijk van het hogere grondwater dichter bij het maaiveld. Daarom kunnen de gevolgen van droogte in natuurgebieden eerder zichtbaar zijn dan in onze grondwaterwinning.

Is het erg dat het grondwater daalt?
“Voor natuur, landbouw en waterbeheer kan dat zeker gevolgen hebben. Daarom moeten we zorgvuldig omgaan met het grondwater. Dus regenwater zoveel mogelijk vasthouden in natte perioden en onze bronnen goed beschermen tegen vervuiling.”

Toekomst

We hebben dus drinkwater, maar hoe zit het in de toekomst?
“Daar ligt misschien wel de grootste uitdaging. De behoefte aan drinkwater groeit, terwijl klimaatverandering zorgt voor langere droge perioden en meer piekverbruik tijdens warme dagen. Daarom investeren we in uitbreiding van onze productiecapaciteit. We kijken hoe we bestaande productielocaties verder kunnen ontwikkelen en waar op termijn extra capaciteit nodig is. Tegelijkertijd werken we samen met provincie Drenthe aan een goede bescherming van onze drinkwaterbronnen. Drinkwater lijkt vanzelfsprekend, maar achter iedere druppel zit een systeem dat voortdurend moet worden onderhouden, beschermd en uitgebreid.”

Wat moeten we doen?

Is er een oplossing?
“Er is niet één oplossing. De uitdagingen rond drinkwater vragen om maatregelen op verschillende fronten. Natuurlijk helpt het als we met z’n allen bewust omgaan met drinkwater. Maar daarmee alleen redden we het niet. We moeten ook zorgen voor voldoende ruimte voor drinkwaterwinning, onze bronnen beschermen en blijven investeren in de drinkwatervoorziening.

Daarnaast zijn nieuwe vergunningen essentieel. Als de vraag naar drinkwater groeit, kunnen drinkwaterbedrijven niet zomaar extra water winnen. De overheid moet daar toestemming voor geven. Die keuzes moeten op tijd worden gemaakt.

De droge zomers van de afgelopen jaren laten zien dat we nu moeten handelen. Daarom pleit WMD voor echte oplossingen: uitbreiding van productielocaties, bescherming van grondwater en tijdige vergunningverlening. Alleen door nu vooruit te kijken, kunnen we ook in de toekomst de leveringszekerheid garanderen.”

Vivienne Frankot, directeur-bestuurder WMD Drinkwater