0592 854 550

Effect blow-out in grondwater

Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht en wateronderzoeksinstituut KWR blijkt dat het grondwater direct boven de locatie van een blow-out bij ’t Haantje in 1965 nog altijd hoge, maar hier ongevaarlijke, concentraties aan methaan bevat. Het is voor het eerst in Nederland dat er een lekkage van methaan uit een diep gasreservoir naar ondiep grondwater is aangetoond. De methaangehalten in het grondwater dichtbij de blow-out zijn tot 50 keer hoger dan in grondwater in de omgeving. Hoge methaangehalten in grondwater komen elders in Nederland ook van nature voor. Bij de productie van drinkwater wordt dan een extra zuivering toegepast.

Blow-out

In 1965 vond in de buurt van Sleen bij ’t Haantje een blow-out plaats tijdens het boren naar aardgas, waarbij de hele boortoren in de ondergrond verdween.

Deze unieke gebeurtenis zorgde ervoor dat grote hoeveelheden aardgas ontsnapten langs de door de hoge druk gevormde breuken in de ondergrond. Als gevolg daarvan ontstond aan de oppervlakte een borrelende modderpoel die uiteindelijk pas na maanden tot rust kwam.

Luchtfoto van de modderpoel die gevormd werd door de ondergrondse blow-out bij een gasboring in 1965. Aan de rand van de krater zijn nog een aantal weggezakte vrachtwagens zichtbaar.

Drinkwater

Voor het drinkwater vormt methaan geen probleem. Methaan wordt standaard en met een simpele procedure bij de zuivering uit het water verwijderd. Methaan uit andere bronnen komt vaak voor. Ook bodembacteriën die dood plantenmateriaal afbreken produceren het gas, vaak in hoge concentraties. Moerasgas heet het dan. In Spannenburg in Friesland wordt het zelfs uit het drinkwater gewonnen als brandstof. Methaan is niet giftig, maar als het gas uit het water vrijkomt in een slecht geventileerde ruimte is er kans op explosies of brand.

Methaanpluim
Het grondwater op deze locatie wordt al decennia lang gemonitord door WMD. De plaats waar de blow-out plaatsvond ligt in het grondwaterbeschermingsgebied Valtherbos-Noordbargeres. Naast het aantonen van de methaanlekkage is in het uitgebreide wetenschappelijke onderzoek bekeken wat er met het gelekte methaan in het grondwater gebeurt. In beperkte mate wordt het methaan door micro-organismen afgebroken, wat verdere verspreiding ervan afremt. Nu, 50 jaar na het incident, heeft de methaanpluim zich uitgebreid tot ongeveer 500 meter stroomafwaarts van de locatie van de blow-out. De hoogste concentraties methaan uit het aardgasreservoir zitten op de plaats van de blow-out.

Samenwerking
Gilian Schout, promovendus aan de Universiteit Utrecht, deed zijn onderzoek samen met Niels Hartog (KWR en Universiteit Utrecht), Majid Hassanizadeh (Universiteit Utrecht) en Jasper Griffioen (Universiteit Utrecht en TNO Geologische Dienst). De resultaten zijn gepubliceerd in het toonaangevende ‘Proceedings of the National Academy of Sciences’ (PNAS).